Vergrendeld toegangsportaal tot de ijzermijn

IJzermijn

Waar het ijzer voor de Eiffeltoren werd ontgonnen

Voor de bouw van de Eiffeltoren voor de Wereldtentoonstelling in Parijs van 1889 moest Gustave Eiffel op zoek naar 7.000 ton ijzer. Dat vond hij uiteindelijk rond Nancy in de Franse Lotharingen.

Na de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871 was Nancy, in tegenstelling tot Metz, Frans grondgebied gebleven. Het grootste deel van Lotharingen, een belangrijk mijnbouw- en industriegebied, werd na het conflict namelijk aan het Duitse Rijk gehecht.

Het verlies van Lotharingen verklaart waarom Frankrijk nieuwe mijnen en staalfabrieken uit de grond stampte in de buurt van Nancy. In de gemeente Neuves-Maisons, bijvoorbeeld, stond de Parijse mijningenieur en mineraloog Victor de Lespinats in 1874 aan de wieg van een ijzerertsmijn en staalfabriek.

Monumentale portalen

Een ratjetoe van sierlijke portalen markeren tot op vandaag de toegang tot de ondergrondse mijngalerijen. De galerijen zelf zijn afgesloten. 

Staalfabriek

Twee kilometer verderop, aan het Canal de l'Est dat uitmondt in de Moesel, richtte hij ook nog eens een geïntegreerde fabriek op, de Société Métallurgique de Haute-Moselle, die via een spoorlijn werd verbonden met de ijzermijn.

Het ijzererts uit de mijn bleek echter vrij arm en vooral silicahoudend, dat alleen bruikbaar gietijzer opleverde door grote hoeveelheden kalksteen toe te voegen in de hoogovens. Daardoor lag het verbruik per ton gietijzer hoger dan bij de andere ijzerfabrieken in de buurt. 

De staalfabriek bestond uit verschillende hoogovens, convectoren en walserijen (Foto by G.Garitan/Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International license).

 

De staalproductie werd in 1986 stilgelegd en de hoogovens zijn gesloopt, maar staalbedrijf SAM Neuves-Maisons verwerkt tot op vandaag schroot in elektrische ovens tot wapeningsstaaldraad voor de bouwsector.

Züblingebouw

Van de ijzermijn bleef meer bewaard, zoals een brutalistisch opslaggebouw dat in 1935 werd opgetrokken door de Duitse bouwfirma Züblin. Wagonnetjes die over een passerelle rolden, stortten hun lading in één van de zestien silo's. Daar was plaats voor 10.000 ton ertsen.

Elke trechter onderaan de silo's was uitgerust met regelbare luiken waardoor de ertsen konden worden gesorteerd voordat ze op goederenwagons werden uitgestort. Van daar werd het erts naar de hoogovens van de ijzerfabriek van Neuves-Maisons vervoerd. Het verwaarloosde, maar als monument beschermde gebouw werd tussen 2018 en 2021 gerestaureerd.

De mijn groeide in de loop van de twintigste eeuw uit tot een van de meest productieve van de regio, maar legde in 1968 het loodje. 

Ondergronds doolhof

Onder de grond strekt zich een ruim 400 kilometer lang doolhof van galerijen uit. Vandaag kan je een deeltje ervan bezoeken tijdens een begeleide tour. Her en der kom je ook nog wagonnetjes tegen waarmee de ertsen werden afgevoerd.

Ook de oudere stortinstallatie voor wagons bleef bewaard. De 5 ondergrondse spoortunnels zijn echter niet meer toegankelijk.

Stoomlocomotief

Tussen de overblijfselen van de mijn werd in 2025 het Parc Sidérugique aangelegd. Je vindt er onder meer de 15 ton zware locomotief Boyotte. De stoomlocomotief uit 1912 vervoerde 70 jaar lang wagons met vloeibaar staal tussen de staalfabriek en de walserijen. Sinds de zomer van 2025 staat hij centraal in de vroegere ijzerertsmijn.

Convertor

Je vindt er ten slotte een replica van een uit baksteen opgetrokken hoogoven en een convertor waarin het ruwijzer werd verstaald.

Krijg nu toegang tot alle insider informatie

De praktische info is alleen toegankelijk voor Plus-leden. Als Plusser:

  • Ontdek je het adres, gps-coördinaten en achtergrondinformatie. Bekijk een voorbeeld.
  • Krijg je onbeperkt toegang tot de kaart met 700 locaties en lees je als eerste de nieuwste verhalen.
  • Ontvang je digitale reisgidsen, uitgestippelde routes en kortingen bij musea.
  • Steun je dit platform zodat we kunnen blijven groeien.

Krijg toegang tot Plus >> € 39,90 voor een heel jaar

Vind alle Plus-voordelen op een rijtje. Ben je al plus? Meld je aan

Plus-gebruikers geven Industriecultuur.be een gemiddelde score van 4,3/5!