Sidmar

De fabriek werd tot eind jaren negentig gecontroleerd door het Luxemburgse Arbed. Fusies met andere bedrijven leidde in 2001 tot de nieuwe groep Arcelor die op zijn beurt in 2006 samensmolt met Mittal tot ArcelorMittal, de op een na grootste staalproducent ter wereld.

De Gentse staalfabriek van ArcelorMittal bestaat uit twee hoogovens (A en B) die jaarlijk zes miljoen ton ijzererts produceren dat verstaald wordt. De plannen voor een derde hoogoven in Gent werden in 2008 begraven nadat de financiële crisis losbarstte. Die leidde trouwens tot de definitieve sluiting van hoogoven 6 van ArcelorMittal in Seraing.

CO2-uitstoot

De staalfabriek is niet echt een geschenk voor het milieu. Ze stoot jaarlijks zo'n 9 miljoen ton CO2 uit en voert daarmee voorlopig nog de Belgische hitparade van grootste CO2-uitstotende bedrijven aan. 

Toch is de fabriek bovengemiddeld efficiënt: per ton geproduceerd staal stoot de staalfabriek 20 tot 30 procent minder CO2 uit dan andere fabrieken. Bovendien worden beide hoogovens aangepast om niet langer alleen van cokes (gezuiverde steenkool) afhankelijk te zijn.

Vernieuwing hoogovens

Vanaf 2025 wilde ArcelorMittal hoogoven A vervangen door een nieuwe DRI-installatie (Direct Reduced Iron) op aardgas en (later) waterstof. Die ingreep had de CO2-uitstoot met 3 miljoen ton moeten verminderen. Ook Hoogoven B zou op termijn vergroenen zodat ze beiden tegen 2050 volledig op waterstof draaien in plaats van steenkool. 

Om het geproduceerde ruwijzer te verstalen, zouden dan weer twee elektrische vlamboogovens worden ingezet. In het najaar van 2025 maakte ArcelorMittal echter bekend de investering van ruim 2 miljard euro uit te stellen omdat de marktsituatie dat niet toelaat. 

Cokesfabriek

Voorlopig worden de hoogovens dus nog gevoed met cokes. De cokes zijn gezuiverde steenkool die in de cokesfabriek worden gemaakt. Daar wordt de steenkool in ovens verhit en geblust met water. 

De enorme rookpluim die daarbij ontstaat is dus niets anders dan waterdamp. Schadelijke gassen die vrijkomen bij het verhitten van de steenkool worden opgevangen in een ontzwavelingsinstallatie.

Kegelvormige watertoren

Niet alleen met zijn staalproductie, maar ook op vlak van architectuur springt de fabriek in het oog. Pal aan het kanaal werd in 1974 bijvoorbeeld een watertoren opgetrokken met een inhoud van 1.200 m³. De watertoren heeft de atypische vorm van een omgekeerde, afgeknotte kegel met veelhoekige doorsnede. 

Het water wordt gebruikt als koelwater, als proceswater om cokes te blussen of in de warmwalserij of voor milieutoepassingen (bijvoorbeeld in de gaszuiveringsinstallaties). 

Sidmar in de Canon van Vlaanderen

Hoewel de staalfabriek vandaag deel uitmaakt van staalgroep ArcelorMittal, illustreert de opening ervan in 1967 volgens de Canon van Vlaanderen de verschuiving van het economische zwaartepunt van België van het zuiden naar het noorden, naar Vlaanderen.