kanon hellevoetsluis

Geschutsbunker

Sporen van een versterkte marinehaven

In de Tweede Wereldoorlog groeide de historische marinehaven Hellevoetsluis in Zuid-Holland uit tot een belangrijk steunpunt in de Atlantikwall, de 5.000 kilometer lange kustverdediging van nazi-Duitsland. 

Het militaire belang van Hellevoetsluis gaat eeuwen terug. Al sinds de 17e eeuw fungeerde de stad als marinebasis: oorlogsschepen werden er onderhouden, droogdokken en arsenalen lagen er binnen handbereik, en stevige vestingwerken beschermden de haven. Tot diep in de 19e eeuw was Hellevoetsluis immers de thuishaven van de Nederlandse marine.

Kustbatterij Hellevoetsluis

In 1880 werd de stad verder versterkt met een kustbatterij. Dertien kanonnen konden het scheepvaartverkeer op het Haringvliet, een voormalige zeearm van de Noordzee in Zuid-Holland, onder schot nemen. 

Vandaag herinnert een gereconstrueerd kanon dat in 2007 op het strand werd teruggevonden aan dit verdedigingswerk. De heuvels verbergen barakken die samen de kazerne Haerlem, een kruittoren en de lange kustbatterij deel uitmaken van het verdedigingscomplex.

Duitse oorlogsschepen

De verdedigingswerken waren echter niet meer opgewassen tegen het oorlogsgeweld in de twintigste eeuw. Al in de zomer van 1940 palmde de Duitse Kriegsmarine de voormalige marinehaven en -werf in. De Duitse zeemacht bracht er kleine oorlogsschepen onder om zeemijnen te ruimen en te patrouilleren op de binnenwateren.

Toen twee jaar later de bouw startte van de Atlantikwall, speelde Hellevoetsluis opnieuw een belangrijke rol. De toegang tot de haven werd zwaar versterkt om een geallieerde landing te verhinderen langs het Haringvliet.

Een van de meest indrukwekkendste relicten van de Atlantikwall is de geschutsbunker van het type 612. Deze zware betonnen constructie, met muren en een dak van meer dan twee meter dik, werd in amper drie maanden opgetrokken. 

Tobruk

Binnenin de geschutsbunker stond een verrijdbaar 7,5 cm-kanon, maar dat was nog niet alles. Naast de bunker werd een tobruk gebouwd, een ingegraven bunker die dienst deed als observatiepost of mitrailleurnest.

Tijdens de Koude Oorlog kreeg de Duitse geschutsbunker een tweede leven: op het dak verrees een luchtwachttoren waarvan de fundering vandaag nog zichtbaar is, ook al werd de toren eind jaren ’60 gesloopt.

Sporen van de marinehaven

De overblijfselen van de kustbatterij en de Atlantikwall werden begin deze eeuw toegankelijk gemaakt, net als het nabijgelegen droogdok Jan Blanken. Zo veranderde deze voormalige marinehaven in een toeristische trekpleister met tal van sporen van de voormalige versterkingen.

Krijg nu toegang tot alle insider informatie

De praktische info is alleen toegankelijk voor Plus-leden. Als Plusser:

  • Ontdek je het adres, gps-coördinaten en achtergrondinformatie. Bekijk een voorbeeld.
  • Krijg je onbeperkt toegang tot de kaart met 700 locaties en lees je als eerste de nieuwste verhalen.
  • Ontvang je digitale reisgidsen, uitgestippelde routes en kortingen bij musea.
  • Steun je dit platform zodat we kunnen blijven groeien.

Krijg toegang tot Plus >> € 39,90 voor een heel jaar

Vind alle Plus-voordelen op een rijtje. Ben je al plus? Meld je aan

Plus-gebruikers geven Industriecultuur.be een gemiddelde score van 4,3/5!